0-5 jaar

Taal en taalontwikkeling

Wat is taalontwikkeling?

De taalontwikkeling is het stap voor stap leren van één of meer talen. Je kind ontwikkelt de taal tussen de geboorte en ongeveer 5 jaar. De basis is er dan, maar de taal blijft zich levenslang uitbreiden. Je kind leert de taal door veel taal te horen.

Wat zijn oorzaken van een niet goed verlopende taalontwikkeling?

Er kunnen veel oorzaken zijn waardoor de taal zich niet goed ontwikkelt.

  • Niet goed kunnen horen of zien
  • Onderdeel van autisme of ontwikkelingsachterstand
  • Het kan een taalontwikkelingsachterstand (TOS) in de hersenen zijn. Dan is de taalontwikkeling langzamer en anders.
  • Te weinig of verkeerd taalaanbod door de omgeving

Als de taalontwikkeling niet vlot genoeg verloopt
Sommige kinderen leren de taal langzamer dan andere kinderen. Dat is normaal. Elk kind heeft zijn eigen tempo hierin. Hieronder lees je per leeftijdscategorie wat je kunt doen om het leren van de taal bij jouw kind aan te moedigen. 

Taalontwikkeling tijdens de zwangerschap?

Vanaf week 16 van jouw zwangerschap kan de baby horen. Vanaf week 24 vangt je baby allerlei geluiden op en kan je baby het verschil horen tussen de stemmen van de ouders. Daardoor heeft jouw baby na de geboorte voorkeur voor bekende geluiden, zoals de stem van zijn ouder(s). Pasgeboren baby’s kunnen al het verschil horen tussen gesproken taal en andere geluiden, zoals het geluid van de magnetron die piept als het flesje warm is.



Taalontwikkeling bij baby's?

De taalontwikkeling van jouw kind begint al voor de geboorte en blijft het hele leven doorgaan. Kinderen leren taal door het contact dat ze met anderen hebben. Je kind leert het door naar de taal te luisteren en het na te doen. Elk kind ontwikkelt zich in een eigen tempo.

  1. Eerst leert je baby geluiden herkennen, zoals de klanken van de moedertaal.
  2. Je baby gaat zelf geluidjes maken. Rond de zes maanden begint het brabbelen.
  3. Daarna gebruikt je baby geluidjes en echte woordjes om iets duidelijk te maken.
  4. Rond de leeftijd van één jaar zeggen de meeste kinderen hun eerste woordje.

Adviezen om de taalontwikkeling van jouw baby te stimuleren:

  • Maak contact met je baby door: aankijken, glimlachen en aanraken;
  • Doe de geluidjes van je baby na en wacht even op een reactie;
  • Vertel wat je aan het doen bent, ook wanneer je samen iets doet, bijvoorbeeld tijdens het wassen of aankleden;
  • Zing liedjes (met gebaren); bijvoorbeeld met Juf Emma of Juf Roos.
  • Doe spelletjes waarbij je op elkaar reageert, zoals een kiekeboe-spelletje;
  • Kijk samen in boekjes en praat over de plaatjes.

Extra informatie over taalontwikkeling van baby's:

Taalontwikkeling bij peuters?

Na het brabbelen begint het ‘echte’ praten. In het begin zijn dit losse woordjes. Dan leert jouw kind steeds meer verschillende woordjes. Als jouw kind ongeveer vijftig woordjes kan zeggen, gaat je kind ook zinnetjes maken zoals: ‘appel eten’ en ‘auto rijden’. Je kind is dan rond de twee jaar. Als je kind ongeveer drie jaar is, zal het zinnen maken van drie woorden en langer.

Adviezen om de taalontwikkeling van jouw peuter te stimuleren:

  • Luister aandachtig naar jouw kind;
  • Volg je kind. Kijk waar de aandacht is en praat daarover;
  • Wanneer jouw kind een woord zegt, en het nog niet helemaal goed uitspreekt, kan je het woord nog een keer correct herhalen; ‘ja, appel’;
  • Wanneer jouw kind een woordje goed zegt, kan je er een klein zinnetje van maken, ‘banaan eten’;
  • Lees voor en praat samen over de plaatjes in het boek.

Extra informatie over taalontwikkeling van peuters:



Taalontwikkeling bij kleuters?

Als je kind naar de basisschool gaat, begrijpt je kind ongeveer 3000 woorden. Je kind maakt langere zinnen die steeds meer lijken op zinnen die volwassenen gebruiken. Soms vinden kinderen het nog lastig om de goede woordvolgorde te gebruiken.

Adviezen om de taalontwikkeling van jouw kleuter te stimuleren:

  • Praat zo veel mogelijk over wat je ziet en doet met je kind.
  • Leer je kind goed luisteren en geef opdrachten, zoals ‘leg de groene sok op de tafel en de blauwe sok op de bank’.
  • Ga samen naar de bibliotheek, laat jouw kind een boek kiezen en zoek een rustig moment om samen het boek te lezen.
  • Herhaal de woorden en zinnen die nog lastig zijn op een positieve en correcte manier. Bijvoorbeeld: ‘ja, limonade’ of ‘ja, hij heeft gegeten’.

Extra informatie over de taalontwikkeling van kleuters:

Wanneer zoek je hulp?

Soms gaat het leren praten erg langzaam, dan is er hulp nodig. Met de volgende test kun je zien hoe ver jouw kind met de taalontwikkeling is: SNEL (kindentaal.nl)

Twijfel je aan de taalontwikkeling van jouw kind? Bespreek je zorgen op het consultatiebureau. De arts of verpleegkundige kijkt of er extra aandacht nodig is, checkt of je kind goed hoort of kan je verwijzen naar het spreekuur van de logopedist.